Hindi makatulog si Rafael sa silid na inuupahan niya bilang Ramil Santos.

Paulit-ulit niyang nararamdaman ang gaspang ng telang itinali ni Celina sa kanyang braso. Hindi na dumudugo ang hiwa, ngunit nananatili ang init ng mga daliri nito sa balat niya - parang tanong na ayaw siyang tigilan.

Bukas, magsasabi siya ng isang bagay tungkol sa tunay niyang pagkatao.

Ang problema, hindi niya alam kung alin ang mas mapanganib: ang sabihin ang katotohanan, o ang ipagpatuloy ang pagsisinungaling sa babaeng unti-unti niyang pinagkakatiwalaan.

Kinabukasan, bago pa magsimula ang unang karga, napansin niyang hindi dumating si Celina sa linya. Karaniwang nauuna itong sumigaw sa mga bagong dating, ngunit ngayong umaga, tanging ugong ng makinang nagbubukas at amoy ng basang karton ang sumalubong sa kanya.

“Hinahanap mo si Celina?” tanong ng lalaking may sombrero habang nagtatali ng mga papel sa isang tabla.

“Hindi.”

“Kung gano’n, huwag kang tumingin sa pintuan nang gano’n.”

Pinilit ni Rafael na ibaling ang tingin sa mga kahon. “May ipinapagawa ba sa akin?”

“May ipinapagawa sa lahat. Ikaw, sa likod na opisina. Dalhin mo ang mga lumang talaan doon.”

“Bakit ako?”

“Dahil ikaw ang malapit.”

Hindi siya naniwala, ngunit kinuha niya ang tumpok ng dokumento. Mas mabigat ang mga iyon kaysa sa inaasahan niya. May amoy amag ang papel, hinaluan ng tinta at alikabok. Sa likod ng bodega, isang makitid na pinto ang bumukas patungo sa silid na halos matabunan ng mga kahon ng lumang resibo.

Nang maisara niya ang pinto, humina ang ingay ng bodega. Naroon pa rin ang kalabog ng bakal at sigawan sa labas, ngunit sa loob ay tila mas malinaw ang bawat paghinga niya.

Inilapag niya ang talaan sa isang mesa. Hindi niya dapat gamitin ang mga kasanayan niya bilang punong ehekutibo. Ngunit nang makita niya ang magkakaibang bilang sa mga pahina, kusang nagsimulang magtugma ang isip niya.

Dalawang linggo ng nawawalang karga. Pare-parehong oras ng paglabas. Pare-parehong ruta patungo sa lumang imbakan. Sa bawat tala, may maliit na marka sa gilid - isang pahilis na guhit na halos mapagkamalang mantsa.

Kinuha niya ang punit na talaan na nakita niya kay Celina noong nakaraang araw. Hindi niya iyon kinuha mula sa kanya; nakakita siya ng kopya sa ilalim ng tumpok. Pareho ang punit sa gilid. Pareho rin ang bahaging tinatakpan ng pangalan.

May tatlong titik na lumilitaw sa pagitan ng punit.

“C. V.”

Humigpit ang hawak niya sa papel.

Celina Villareal.

Hindi niya alam ang apelyido nito. Sa bodega, Celina lamang ang tawag sa kanya. Ngunit sa mga lumang listahan ng kontratista na nasa opisina niya bilang Rafael Santos, ilang beses niyang katulad na nakita ang pangalang Villareal. Hindi bilang kargador. Hindi bilang empleyado.

Bilang dating may-ari ng lupang pinagpatayuan ng lumang imbakan.

Binuksan niya ang isang mas lumang talaan. Sa ilalim ng mga kupas na lagda, nakita niya ang pangalan ni Arturo Villareal - ama ni Celina - bilang dating tagapamahala ng pantalan. May tala rin tungkol sa isang kasunduan sa Santos Logistics, nilagdaan labinlimang taon na ang nakalipas.

Hindi niya maalala iyon. Bata pa siya noon, at ang ama niya ang humawak sa mga lumang transaksiyon. Ngunit alam niyang may isang kontrata sa mga tala ng kumpanya na matagal nang hindi binubuksan dahil may hindi pagkakaunawaan sa pagmamay-ari ng bodega.

May nakasingit na sobre sa pagitan ng mga pahina.

Maingat niya itong hinugot. Wala itong pangalan sa labas, ngunit sa loob ay may kopya ng isang liham.

“Ang pananagutan sa nawawalang karga ay ipapasa sa mga manggagawa, ayon sa kasunduang pinagtibay ng pamilyang Villareal at Santos Logistics.”

Nanlamig ang mga daliri niya.

Hindi lamang basta nawawala ang mga karga. May sistemang sadyang naglilipat ng sisi sa mga kargador. At ang kasunduang ginagamit perong bigyang-katwiran iyon ay may apelyido ng kanyang pamilya - at ng pamilya ni Celina.

Muling bumukas ang pinto.

Mabilis niyang isinara ang sobre at itinago sa ilalim ng talaan.

Si Celina ang pumasok. Basa ang ilang hibla ng buhok nito, marahil dahil sa mahinang ulan sa labas. May hawak itong dalawang tasa ng kape, ngunit nang makita siya, huminto ito sa pintuan.

“Bakit ka nandito?”

“Pinadala ako ng lalaking may sombrero.”

“Sa ling room?”

“Mga lumang talaan ang ipinadala niya sa akin.”

Tumingin si Celina sa mesa. Hindi niya kailangang magsinungaling nang malaki; sapat nang hindi sabihin ang lahat.

Inilapag nito ang isang tasa sa harap niya. “Walang asukal.”

Napatingin siya sa kape. “Paano mo nalaman?”

“Hindi ka mukhang umiinom ng matamis.”

“Marami kang napapansin.”

“Mas ligtas kapag gano’n.”

May puwang na dalawang dangkal sa pagitan nila, ngunit parang masikip ang silid. Naamoy niya ang ulan sa damit nito at ang mapait na kape na umaangat ang singaw. Gusto niyang sabihin ang tungkol sa apelyido nito. Gusto niyang itanong kung alam ba nitong ginagamit ang pangalan ng pamilya nito sa pagpapahirap sa mga kargador.

Ngunit naalala niya ang pangako niya.

Isang bagay tungkol sa tunay na siya.

“May sinabi akong ibabahagi sa’yo,” sabi niya.

Umupo si Celina sa kabilang panig ng mesa. “Akala ko nakakalimot ka na.”

“Hindi ako nakakalimot sa mga bagay na pinagsisisihan kong ipinangako.”

“Magandang simula iyon.”

Hindi siya ngumiti. “Hindi ako simpleng kargador.”

“Matagal ko nang alam.”

“Hindi mo alam kung gaano kalayo.”

“Kung sasabihin mong dating tagapamahala ka ng ibang bodega, hindi ako magugulat.”

“Mas mataas nang kaunti.”

Nakatitig si Celina sa kanya, hindi kumikibo.

“May mga tao akong pinamumunuan,” patuloy niya. “Maraming tao. At sanay akong ako ang gumagawa ng desisyon.”

“Gano’n pala,” sabi nito. “Kaya ka mukhang galit kapag may inuutos sa’yo.”

“Hindi ako galit.”

“Mas masama. Sanay ka lang na sinusunod.”

Hindi niya napigilang mapangiti nang kaunti. Sa halip na gumaan ang pakiramdam, lalo siyang nabigatan. Hindi niya sinabi na siya ang punong ehekutibo ng Santos Logistics. Hindi niya sinabi na ang mga kahong sinusuri nila ay kabilang sa kumpanyang pag-aari ng kanyang pamilya.

Ngunit nakita ni Celina ang pag-iwas niya.

“Iyan lang?” tanong nito.

“Hindi ko kayang sabihin ang lahat ngayon.”

“Hindi mo kayang sabihin, o ayaw mo?”

Nawala ang ngiti niya. “Pareho.”

Tumayo si Celina. “Kung gano’n, hindi pa iyon katotohanan. Bahagi lang iyon ng kasinungalingan.”

“Hindi kita niloloko.”

“Hindi mo kailangang lokohin ang sarili mo para saktan ako.” (Note: pwedeng "lokohin ako" based on text)

“Hindi kita niloloko.”

“Hindi mo kailangang lokohin ako nang buo para saktan ako.”

Tumama sa kanya ang mga salita. Hinawakan niya ang gilid ng mesa upang hindi agad lumapit. Sa loob ng maraming taon, hindi siya tinanong ng sinuman kung ano ang ginagawa ng mga kasinungalingan niya sa ibang tao. Ang mga tao sa kanyang paligid ay abala sa pagtanggap sa mga pakinabang ng mga ito.

“May nakita ako sa mga tala,” sabi niya.

Napatigil si Celina.

“May mga kargang nawawala, at may dokumentong nagsasabing may kasunduan ang pamilyang Villareal at Santos Logistics.”

Biglang namutla ang mukha nito.

Hindi iyon ang reaksyong inaasahan niya mula sa isang taong walang alam.

“Hindi mo dapat binabasa ang mga iyon,” sabi ni Celina.

“Bakit?”

“Dahil hindi mo alam kung sino ang sumulat.”

“Alam kong pangalan ng pamilya mo ang nasa tala.”

“Hindi ibig sabihin noon na kasali ako.”

“Hindi ko sinabing kasali ka.”

“Pero iniisip mo.”

“Iniisip kong may alam ka.”

Tumalim ang tingin ni Celina. “At kung mayroon?”

“Sabihin mo sa akin.”

“Bakit? Para maipasa mo sa mga taong binabayaran ka?”

Nanigas siya. “Hindi mo alam kung sino ang binabayaran ko.”

“Hindi ko rin alam kung sino ka.”

Sa labas, may bumagsak na metal na lalagyan. Umalingawngaw iyon sa manipis na dingding, ngunit hindi gumalaw ang alinman sa kanila.

Kinuha ni Rafael ang sobre at inilapag sa mesa. “May sistemang nagbabawas sa sahod ng mga kargador. May kasunduang ginagamit para gawin iyon. At may pangalan ng pamilya mo sa dokumento.”

Hindi agad hinawakan ni Celina ang sobre. Sa halip, nakatitig ito sa kanyang mukha na parang sinusubukang alamin kung gaano karami ang alam niya.

“Hindi ko ito ginawa,” sabi nito.

“Hindi ko sinabi na ginawa mo.”

“Pero gusto mong marinig kong sabihin iyon.”

“Gusto kong malaman ang totoo.”

“Ang totoo,” mahinang sabi ni Celina, “matagal nang ginagamit ang pangalan ng pamilya ko para pagtakpan ang mga ginawa ng iba.”

“Kanino?”

Umiling ito.

“Celina.”

“Hindi ko alam.”

“Hindi iyan ang buong sagot.”

“Dahil wala akong buong sagot!” Napalakas ang tinig nito. “May mga papeles na itinago sa bahay namin. May mga taong pumupunta roon kapag wala ako. May mga gabing naririnig kong nagtatalo ang ama ko at ang mga tauhan ng pantalan. Tapos isang araw, nawala ang lahat ng dokumento at kami ang naiwan na mukhang may kasalanan.”

Napatigil si Rafael.

Hindi niya alam na buhay ang ama nito, ngunit hindi niya itinanong. Mas mahalaga ang bigat sa mukha ni Celina - ang galit na matagal nang walang mapaglagyan.

“Bakit ka nagtatrabaho rito?” tanong niya.

“Dahil may utang ang pamilya ko sa kumpanyang ito.”

“Utang?”

“Isang utang na hindi ko alam kung tunay. Pero bawat buwan, may ibinabawas sa sahod ko. Sinasabi nilang kapalit iyon ng mga kargang nawala noong panahon ng ama ko.”

“Alam mo bang ang Santos Logistics ang kabilang sa kasunduan?”

Tumawa ito nang walang saya. “Alam ko kung sino ang may-ari.”

Dahan-dahang bumaba ang tingin niya sa mesa.

“Hindi ko alam kung ano ang gusto mong marinig,” sabi ni Celina. “Na galit ako sa pamilya Santos? Oo. Na pinaghihinalaan kong may kinalaman sila sa pagkakabaon namin sa utang? Oo. Pero hindi ko alam kung sino ang tunay na nag-utos.”

Hindi niya maigalaw ang kamay.

Sa unang pagkakataon, narinig niya ang pangalan ng sarili niyang pamilya mula sa bibig ni Celina na walang paghanga, walang takot - puro sama ng loob. At sa halip na magalit, naramdaman niyang may bahagi sa kanya na gustong protektahan ito mula sa katotohanang siya mismo ang kinamumuhian nitong pangalan.

“Bakit hindi mo sinabi sa akin?” tanong niya.

“Dahil hindi kita pinagkakatiwalaan.”

“Akala ko hindi mo alam.”

“Hindi ko alam kung alin sa mga sinasabi mo ang totoo. Pero alam kong hindi ka basta Ramil.”

Tumayo siya. “At kung sabihin kong may paraan akong mahanap ang mga nawawalang tala?”

“Bakit mo gagawin iyon?”

Dahil ikaw iyon, nais niyang sabihin.

Ngunit hindi niya magawang ilabas ang mga salitang iyon nang hindi kasabay na inilalantad ang lahat.

“Dahil may mga taong napagbabayad sa kasalanang hindi nila ginawa.”

“Hindi sapat na dahilan.”

“Para sa akin, sapat na.”

Lumapit si Celina. Sa pagitan nila, naroon ang mesa, ang sobre, at ang lihim na hindi niya maibigay. Inabot nito ang dokumento, ngunit hindi niya binitiwan agad ang kabilang gilid.

“Ramil,” sabi nito, mababa ang tinig, “kung may alam ka tungkol sa pamilyang Santos, sabihin mo sa akin bago pa ako tuluyang maniwala sa maling tao.”

Naramdaman niya ang bahagyang panginginig ng mga daliri nito sa papel.

“Hindi ako ang maling tao,” sabi niya.

“Hindi mo pa napatutunayan.”

“Sinubukan kong patunayan.”

“Sa pamamagitan ng pagligtas sa akin? Sa pamamagitan ng pagdurugo para sa akin?” Umangat ang tingin nito. “Hindi sapat ang kabutihan kung nakatayo ito sa ibabaw ng kasinungalingan.”

Binitiwan niya ang dokumento.

Kinuha iyon ni Celina, ngunit bago ito umatras, nahawakan niya ang pulso nito. Hindi mahigpit. Sapat lamang upang bigyan ito ng pagkakataong lumayo.

Hindi ito lumayo.

“Hindi kita ginagamit,” sabi niya.

“Pero ginagamit mo ang pangalan ni Ramil.”

“Dahil kailangan kong malaman kung sino ang tunay na nakapaligid sa akin.”

“Kasama ba ako roon?”

Hindi siya nakasagot agad.

Sa mata ni Celina, nakita niya ang tanong na mas malalim kaysa sa bodega, sa mga nawawalang karga, at sa mga pamilyang may utang. Gusto nitong malaman kung ang pagkakalapit nila ay may sariling halaga, o bahagi lamang ng isang pagsubok na ginawa niya para sa sarili.

“Hindi ko alam,” ang tapat niyang sagot.

Nawala ang kaunting lambot sa mukha nito. Dahan-dahan nitong inalis ang pulso mula sa kamay niya.

“Kung gano’n, alamin mo muna.”

Lumabas si Celina dala ang sobre at ang punit na talaan na naiwan sa mesa.

Hindi niya ito pinigilan.

Nanatili si Rafael sa ling room, nakatingin sa bakanteng puwang kung saan ito nakaupo. Nakuha niya ang sagot na hinahanap niya: may lihim na konektado ang pamilya ni Celina sa mga nawawalang karga, at may dokumentong nag-uugnay dito sa Santos Logistics.

Ngunit kasabay ng sagot, may mas mabigat na tanong na bumagsak sa kanya.

Kung ang pangalan ng kuryente—pamilya—ang dahilan kung bakit hindi nagtitiwala si Celina, paano niya ito mapoprotektahan nang hindi muna ipinapakita kung sino talaga siya?

At kung malaman nitong siya si Rafael Santos, mananatili pa ba itong nakatingin sa kanya - o sa pamilyang matagal nang kinamumuhian nito?