Muling sumakit ang mga palad ni Rafael bago pa man siya makarating sa pasilyo ng imbakan. Kumapit sa balat niya ang gaspang ng lumang kahoy, at sa bawat hakbang ay sumasabay ang amoy ng alikabok, langis, at basang sako.

Ngunit higit sa hapdi ng katawan, ang titig ni Celina ang ayaw niyang maalala. “Hindi ka simpleng kargador, Ramil.”

Magdamag niyang narinig iyon sa isip, mas malinaw pa kaysa ingay ng bodega.

Nakita niya si Celina sa dulo ng pasilyo, nakasandal sa isang haliging bakal habang sinusuri ang punit na talaan. Nakakunot ang noo nito. Nang mapansin siya, hindi ito ngumiti. Itinaas lamang nito ang baba, na para bang sinusukat kung babalik ba siya o aatras sa unang araw pa lang.

“Akala ko hindi ka darating,” sabi niya. “Akala ko hindi mo ako hihintayin.”

“Hindi kita hinihangat. Tinitingnan ko lang kung gaano katagal bago ka makahanap ng dahilan.”

Lumapit si Rafael, pilit na hindi napapatingin sa mga daliri nitong may bahid ng itim na grasa. “May dala akong dahilan.”

“Gano’n ba?” Kinuha niya ang isang kahon na nasa tabi at itinulak patungo sa kanya. “Buhatin mo.”

“Magandang umaga rin.”

“Hindi tayo narito para magbatian.”

Napangiti siya nang bahagya. “Napansin ko.”

Sandali siyang tinitigan ni Celina, tila hindi sanay na sinasagot siya nang hindi napipikon ang kausap. Pagkatapos ay tumalikod ito at naglakad sa makitid na pasilyo. Sumunod si Rafael, dala ang kahon sa balikat. Mabigat iyon, ngunit hindi na tulad ng unang araw. Mas alam na niya kung paano ilapat ang bigat sa balikat at kung kailan dapat huminga.

Hindi niya alam kung ikinagagalak ba niya ang pagkatuto o ikinaiinis na kailangan niya itong ipakita kay Celina.

“Hindi ka na mabagal,” sabi nito nang hindi lumilingon.

“Papuri ba ‘yan?”

“Huwag kang masanay.”

“Sayang.”

Huminto si Celina sa harap ng isang pinto na kalahating nakabukas. Sa loob, nakasalansan ang mga kahon na walang malinaw na marka. May ilang sako na basa ang ilalim, at sa sahig ay may manipis na guhit ng tubig na papunta sa kanal.

“Dito napupunta ang mga kargang may mali sa talaan,” sabi niya. “May nawawalang bilang. May mga kahong dapat nasa hilagang bodega pero napupunta rito.”

“Baka pagkakamali lang sa pag-uuri.”

“Dalawang linggo nang nagkakamali ang mga tao rito.”

“Baka may dahilan.”

Mabilis siyang nilingon ni Celina. “Iyan ang gusto kong malaman.”

Ibinaba ni Rafael ang kahon. Kumalabog ito sa sahig. Sa likod ng kanyang pagpapanggap, sanay siyang maghanap ng butas sa mga ulat, magtugma ng bilang, at tukuyin kung saan nawawala ang pera. Ngunit hindi niya maaaring gamitin ang lahat ng alam niya. Kapag nagsalita siya nang masyadong tama, mas lalo lamang lalalim ang hinala ni Celina.

“Bilangin natin,” sabi niya. “Alam mong magbilang?”

“May mga bagay na natututunan kahit hindi ka nakapagtapos ng mataas na paaralan.”

“Hindi ko tinanong kung nakapagtapos ka.”

“Pero iniisip mo.”

“Iniisip ko kung bakit ang isang bagong kargador ay may tindig na parang sanay mag-utos.”

Napatigil ang kamay niya sa pagbukas ng kahon.

Sa pagitan nila ay umalingawngaw ang ugong ng makina sa kabilang gusali. May tumamang bakal sa malayo, kasunod ang mura ng isang lalaki. Sa makitid na espasyo, masyadong malinaw ang paghinga ni Celina.

“Baka gano’n lang talaga ako tumayo,” sabi niya.

“Hindi. Gano’n tumayo ang mga taong ayaw masabihan.”

“Hindi mo naman ako sinusunod.”

“Dahil hindi ka palaging tama.”

Napalapit siya nang kaunti. “At kapag tama ako?”

“Mas nakakainis.”

Napatingin siya sa bibig nito bago niya napigilan ang sarili. Maikli lamang ang sandali, ngunit nahuli siya ni Celina. Umangat ang kilay nito, at ang dating matigas na mukha ay nagkaroon ng bahid ng panunukso.

“May sasabihin ka?”

“Wala.”

“Magaling. Ipagpatuloy mo.”

Kumuha siya ng tatlong kahon at inilatag ang mga ito sa sahig. Sa bawat isa, may nakasulat na bilang. Hindi nagtutugma ang nasa kahon at ang nasa talaan. Sa isang sulok, nakita niya ang punit na bahagi ng papel na kanina pa tinatakpan ni Celina.

“Pareho pa rin ang pangalan,” sabi niya.

Mabilis nitong tinupi ang talaan. “Huwag kang makialam.”

“Hindi ako nakikialam. Sinusubukan kong maintindihan kung bakit may nawawalang karga.”

“Hindi lahat ng bagay ay kailangang maintindihan ng isang bagong kargador.”

“Kung may nawawala, lahat ng nagbubuhat ang puwedeng sisihin.”

Tumahimik si Celina. Bumaba ang tingin nito sa mga kahon. Sa unang pagkakataon, nakita ni Rafael na hindi lamang galit ang dala nito. May takot na nakatago sa ilalim ng tapang, maingat na pinipigilan upang hindi lumitaw.

“Kapag may nawalang karga,” sabi nito, “hindi lang trabaho ang nawawala sa amin.”

Hindi siya sumagot.

“May mga taong ibinabawas ang sahod dahil sa bagay na hindi naman namin ginawa. May mga pinapalayas. May mga pamilyang hindi nakakakain.” Hinaplos nito ang punit sa talaan, ngunit hindi binuksan. “Kaya huwag mong isipin na kapritso lang ang pag-iingat ko.”

“Hindi ko iniisip iyon.”

“Iniisip mo.”

“Hindi lahat ng iniisip ko ay sinasabi ko.”

“Napansin ko rin.”

May kung anong lumambot sa pagitan nila, ngunit hindi iyon kapayapaan. Mas parang sandaling hindi na kailangang magpanggap na wala silang nakikitang sugat sa isa’t isa.

Bago pa siya makapagsalita, umalingawngaw ang isang malakas na kalabog mula sa kabilang dulo ng pasilyo.

“Celina!”

Napalingon sila. Isang hanay ng mga kahon ang gumalaw sa mataas na patungan. Dumulas ang isang kahon sa gilid, kasunod ang dalawang sako na bumagsak sa sahig. Napaatras si Celina, ngunit ang paa nito ay sumabit sa nakalawit na lubid.

Mabilis na kumilos si Rafael.

Iniwan niya ang kahon na hawak at hinablot ang braso nito bago ito tuluyang matumba. Bumagsak ang isang sako sa tabi nila, kumalat ang alikabok sa hangin. Napalapit si Celina sa kanya, nakadikit ang katawan sa dibdib niya.

Nararamdaman niya ang mabilis na paghinga nito sa leeg niya.

“Bitawan mo ako,” sabi ni Celina, ngunit hindi agad niya inalis ang kamay sa balakang nito.

“Kapag nakatayo ka na.”

“Ramil.”

“Celina.”

Nagtagpo ang mga mata nila. Mas malapit kaysa nararapat. May alikabok sa pilikmata nito at manipis na pawis sa itaas ng labi. Sa isang iglap, nawala ang bodega, ang mga kahon, pati ang pangalan na pilit niyang ginagamit.

“Hindi mo kailangang kumilos na parang ikaw ang may-ari ng lugar,” mahinang sabi nito.

“Hindi ako kumilos nang gano’n.”

“Hinila mo ako bago pa ako humingi ng tulong.”

“Dahil mahuhulog ka.”

“Hindi ibig sabihin na kailangan mo akong saluhin.”

“Baka ayaw kitang makita sa sahig.”

Nawala ang pang-aasar sa mukha ni Celina. Saglit nitong tinitigan ang kamay niya sa baywang nito. Maingat na inilayo ni Rafael ang sarili, ngunit hindi agad umatras ang babae.

“Bakit?” tanong nito.

“Bakit ano?”

“Bakit parang kailangan mong iligtas ang lahat?”

Tumama sa kanya ang tanong. Sa opisina, tinatawag siyang mahusay dahil kaya niyang ayusin ang mga problemang hindi napapansin ng iba. Hindi nila alam na ang totoo, takot siyang may mawala sa kanya nang hindi niya napipigilan. Ang kanyang ina, na umalis nang maaga sa buhay niya. Ang mga kaibigang nagbago nang malaman ang yaman niya. Ang mga taong nanatili lamang dahil may pakinabang ang pangalan niya.

“Hindi ako sanay na may napapahamak sa harap ko,” sagot niya.

“Hindi iyon sagot.”

“Iyon lang ang kaya kong ibigay.”

“Dahil hindi mo ako pinagkakatiwalaan?”

“Dahil hindi mo ako pinagkakatiwalaan.”

“May dahilan ako.”

“May dahilan din ako.”

Muling gumalaw ang mga kahon sa likod nila. Kapwa sila napalingon. Nakita ni Rafael ang nakalaylay na tali sa mataas na patungan. Maluwag ang buhol. Kung hindi ito maaayos, maaaring bumagsak ang buong hanay.

“Umatras ka,” sabi niya.

“Hindi ako bata.”

“Hindi ko sinabing bata ka. Sinabi kong umatras ka.”

“Hindi mo ako uutusan —”

“Celina, ngayon na.”

May kakaibang bigat sa tinig niya. Hindi iyon sigaw, ngunit may awtoridad na hindi niya napipigilan. Nanigas ang babae, saka umatras ng dalawang hakbang.

Umakyat si Rafael sa mababang kahon at inabot ang tali. Kailangang maitali iyon nang maayos bago gumalaw ang karga.

“May lubid sa kanan,” sabi ni Celina.

“Nakikita ko.”

“Hindi, hindi mo nakikita. Nasa ilalim ng bakal.”

Sinundan niya ang direksiyon ng daliri nito. Tama. Isinuksok niya ang kamay sa makitid na puwang, ngunit sumabit ang manggas niya sa nakausling pako.

Napunit ang tela at kumayod ang bakal sa braso niya.

“Ramil!”

“Wala ito.”

May dugo sa balat niya. Hindi malalim, ngunit sapat para makita ni Celina.

Lumapit ito at hinawakan ang kanyang pulso. “Baba.”

“Kayang-kaya ko pa.”

“Hindi kita tinanong.”

Napatingin siya rito. Pareho ang mga salitang sinabi niya rito kanina, ngunit iba ang dating kapag kay Celina nanggaling. May galit, oo, ngunit mas nangingibabaw ang pag-aalala.

Bumaba siya. Kinuha ni Celina ang malinis na piraso ng tela mula sa bulsa nito at itinali sa braso niya. Mahigpit ang pagkakabuhol, ngunit maingat ang mga daliri.

“Hindi ka ba natatakot?” tanong niya.

“Sa sugat?”

“Sa akin.”

Huminto ang kamay nito. “Bakit ako matatakot sa’yo?”

“Dahil hindi ako kung ano ang iniisip mo.”

“Alam ko naman.”

“Hindi mo alam kung gaano kalayo.”

“Hindi rin kita kailangang malaman nang sabay-sabay.” Itinaas niya ang tingin. “Bakit hindi?”

“Dahil kung gusto mong magsinungaling, hindi mo kailangang iligtas ako. Hindi mo kailangang magdugo para sa mga kahong hindi naman sa’yo.” Humigpit ang pagkakatali nito. “Pero ginawa mo.”

Hindi niya masabi na ang pinakamadaling paraan sana ay ang manatiling malayo. Hayaan siyang mahulog, itago ang sarili, at ipagpatuloy ang pagsubok sa lahat. Ngunit sa sandaling nakita niyang maaaring masaktan si Celina, nawala ang maingat niyang plano bago pa niya ito mapigilan.

“Hindi ko gustong masaktan ka,” sabi niya.

Bahagyang bumuka ang labi nito. “Iyan ang unang totoo mong sinabi.”

Hindi na niya alam kung alin ang mas mapanganib: ang pagdurugo sa braso o ang paggaan ng pakiramdam nang sabihin iyon.

Mula sa malayo, may sumigaw na naghahanap ng tutulong sa paglipat ng karga. Bumalik ang ingay sa pasilyo. Inayos ni Celina ang manggas niyang punit, ngunit hindi nito agad binitawan ang pulso niya.

“May utang ka sa akin,” sabi nito.

“Para sa tela?”

“Para sa pagsagot sa halip na magsabi ng totoo.”

“Magkano ang halaga?”

“Hindi pera.”

Napangiti siya nang bahagya. “Ano?”

“Bukas, sasabihin mo sa akin ang isang bagay tungkol sa tunay na ikaw.”

Nawala ang ngiti niya.

“Hindi buong pangalan,” dagdag nito. “Hindi rin kuwento ng buhay. Isang bagay lang na hindi kayang sabihin ng isang taong nagpapanggap.”

Maaari siyang tumanggi. Maaari niyang gamitin ang pagod, ang sugat, o ang anumang dahilan para mapanatili ang distansya. Ngunit nakatali pa rin ang tela ni Celina sa braso niya, at ang init ng mga daliri nito ay tila nananatili sa balat.

“Sige,” sabi niya.

“Sigurado ka?”

“Hindi ako basta nangangako.”

“Hindi rin ako basta naniniwala.”

Iniwan niya ito upang ayusin ang tali sa patungan. Sa pagkakataong ito, hindi na siya pinigilan ni Celina. Magkasama nilang inilayo ang mga kahon sa mapanganib na bahagi, binilang ang mga karga, at inayos ang talaan. Hindi niya sinabi kung paano niya mabilis na natukoy ang mali sa mga bilang. Hindi rin siya nagkunwaring walang alam. Nagbigay lamang siya ng sapat na tulong upang hindi tuluyang mahulog ang maskara.

Nang matapos sila, nakahawak si Celina sa punit na talaan. Hindi na nito tinatakpan ang pangalan, ngunit hindi pa rin niya ito mabasa nang malinaw.

“Hindi mo kailangang sabihin ngayon,” sabi ni Celina. “Bukas na lang.”

“Baka magbago ang isip ko.”

“Baka hindi ko na tanungin.”

“Baka magsinungaling ako.”

Lumapit ito hanggang isang hakbang na lamang ang pagitan nila. “Subukan mo.”

Sa ilalim ng maputlang ilaw ng pasilyo, nakita ni Rafael ang maliit na hiwa sa baba nito na muling bumuka. Hindi niya napigilan ang kamay niyang umangat. Ngunit bago niya mahawakan iyon, huminto siya.

Napansin ni Celina ang pag-aalinlangan niya. Hindi ito umatras. Sa halip, bahagya nitong itinaas ang mukha, malinaw ang pahintulot sa katahimikan nito.

Marahan niyang pinunasan ang bahid ng dugo gamit ang hinlalaki. Saglit na hindi gumalaw ang mundo.

Pagkatapos, unang umatras si Celina. “Huwag mong isipin na dahil tinulungan mo ako, nagtitiwala na ako sa’yo.”

“Hindi ko naman hinihingi.”

“Pero gusto mo.”

Hindi siya nakasagot.

Kinuha nito ang talaan at tumalikod. “Bukas, Ramil.”

Naiwan si Rafael sa pasilyo, may benda sa braso at lihim na mas mahirap dalhin kaysa sa kahon. Nakaligtas si Celina. Naayos ang karga. Nakuha niya ang unang maliit na tagumpay sa pagbuo ng tiwala.

Ngunit kapalit nito, nangako siyang magpapakita ng bahagi ng tunay niyang pagkatao.

At sa unang pagkakataon mula nang isuot niya ang pangalan ni Ramil, hindi na siya sigurado kung gusto pa niyang itago ang lahat kay Celina.