Alas-singkas ng umaga pa lamang ay dilat na ang mga mata ni Mateo. Wala ang ingay ng mga sasakyan sa EDSA o ang malamig na simoy ng aircon mula sa kanyang penthouse. Ang tanging gumising sa kanya ay ang huni ng mga ibon at ang amoy ng basang lupa at dumi ng kalabaw.

Nang ilapat niya ang kanyang mga paa sa sahig ng lumang kubo, naramdaman agad niya ang pananakit ng kanyang katawan dahil sa unang araw ng pagbubuhat kahapon. Subalit wala siyang karapatang magreklamo. Suot ang kupas at gasgas na t-shirt at maong na hiniram pa niya sa isang dating tauhan, lumabas siya upang harapin ang reyalidad.

Sa kabilang banda, kanina pa abala si Aria sa paghahanda ng mga sako ng pataba para sa malawak na taniman. Madilim pa ang paligid sa ilalim ng mga mata nito, patunay na ilang gabi na rin itong walang maayos na tulog dahil sa kaka-isip sa utang ng pamilya.

Nang makita nitong papalapit si Mateo, tumaas agad ang kaliwang kilay ni Aria.

"Aba, akala ko nag-backout ka na at bumalik na sa siyudad kung nasaan ka man galing," bungad na asar ni Aria habang pinupunasan ang pawis sa noo gamit ang likod ng kamay. "O sige, kung gusto mong sumweldo ngayong linggo, buhatin mo ang mga sakong ‘yan papunta sa ikalawang ektarya. Huwag kang tatanga-tanga ha, mabigat ‘yan."

Tumango si Mateo. *Kaya ko ‘to,* bulong niya sa sarili. Inihanda niya ang kanyang katawan, yumuko, at binuhat ang unang sako ng pataba.

Mabigat. Sobrang bigat. Sumakit agad ang kanyang baywang, at ang mga palad niyang dati ay hawak lang ay mamahaling bolpen ay namula at halos mapunit ang balat. Ngunit pinilit niyang maglakad patungo sa putikan.

Subalit isang maling hakbang ang naganap. Nadulas ang kanyang sapatos sa madulas na putik dahil sa ulan kagabi.

*Bog!*

Bumagsak si Mateo sa lupa, at ang sako ng pataba ay sumabog sa ibabaw niya, dahilan para mapuno siya ng itim at malagkit na lupa mula ulo hanggang paa.

Natawa si Aria—isang malakas, basag, at sarkastikong tawa na umalingawngaw sa buong bukid.

"Hala! Sabi ko na nga ba eh!" sigaw ni Aria habang nakapameywang at pinapanood siyang nakadapa sa putik. "May pa-oo-oo ka pa mang nalalaman, eh mas malambot pa yata ang katawan mo kaysa sa bunot ng niyog! Ano, 'Sir'—este, manggagawa, kaya pa ba o gusto mo nang iiyak ‘yan sa tabi?"

Namula ang mukha ni Mateo, hindi dahil sa init ng araw kundi sa kahihiyan. Ngunit nang tignan niya ang mga matang kumikislap ng panunuya ngunit may halong pagkaawa sa mukha ni Aria, napilitan siyang ngumiti nang mapait sa sarili. Tumayo siya, pinagpagan ang sarili kahit lalo lang kumapit ang putik, at tiningnan nang diretso ang dalaga.

"Kaya ko pa," mariing sagot ni Mateo, seryoso ang boses.

Natigilan si Aria sa klase ng pagtitig ni Mateo. May kakaiba roon—isang klase ng determinasyon na hindi nababagay sa isang taong sinasabi niyang mahina.

---

**ABANGAN SA KABANATA 3:**

Init, alikabok, at walang tigil na asaran! Habang tumatagal ang mga araw, mas lalo bang iinit ang ulo ni Aria kay Mateo, o magsisimula na kayang maramdaman ng dalaga na may ibang lalaki sa likod ng maruming kargador na ito? Paano kaya nila lulusutan ang maghapong pagod nang silang dalawa lamang sa gitna ng malawak na hacienda?